داکتر قربان خان
بـــیاریت ڎاد خـــو دوده کِلا غـوزغــوز نُر ڤیـگـه
آشت گــرڎهرد ڎیت دعا پښت تی انجـیت خو روزه
یک ماگه خیت خو پښت بعد از وی واښت وهښه
هر جایند خــیرت پِتاڤ یمند پٍِتیت خو مُــــــــرڎه
یید یده ڤود تـمـه سال نو دهرڎت دُرڎت قُلغـــــونه
آتش یی چیز مه رنهس خو گهپـــت چود خلاصه
ښغـــنون جان آبت هوا پاکـــــــت صفـــایت تازه
تو بهــــارِ آرزو ها فصل گل و شکوفه ها
نسیم خوش طراوتی قدم زدی صـــفا صــفا
چیز گویم ز مقدمت خوش آمـــــدی بیا بیا
از قـــــدمت امید ما شاد کـــنی دل های ما
باز رویم سوی دیار ای وقت کشت وکارما
هوای تازه در وطن تازه کنــــد مشـــام مـا
باز رســید وقت آن تا که شود وصـــال ما
آتش سرود درین بهار بهــــر بهـــــار ترانه ها
از چه بود ســرشت ما چه حال سر نوشت ما
ساخت فلک چگونه ام چه تاروپود سرشت ما
درد و غمیست مایه ام چه بختی در نوشـت ما
کِی بود مهندسی فلک گذاشت بنیاد وخشت ما
جمــله غریت در جهان به بـخت ما نوشتی مــا
کاش نبود چنین صانع نپاشـــید تخم کشت مــا
آتش شاید بدین صفت خدای خشم و زشت مـا
نی ترا درک و ادراک نثل کثـــیف و نا پاک
هــــمه گفتارت دروغ تخم هرزه و خا شاک
خـــلـــق جهان داندت روی ســـیایت بخاک
بنـــــیادت در جامعــه مانند زهــر و تر یاک
نوشند زهــری خلاص بنای شوم و درد ناک
جهلست وفقرووحشت دوری جنون وغمــناک
نه تنها آتش در فغــون همه دلهــا چاک چاک
برو ای دل بــرو بپر کجا پرم بی بال و بی پر
منم اسیر درین قفس غم و اندوه ام سر بـسر
توئی دو دیده روشن به حال من فکر و نظــر
من هم دودیده حیران غریق مـوج به اشک تر
تو مــــرغکی آزادهء بخـــوان چو بلبلی سحر
ببین درین جهان تنگ شبی سیا کجـاست سحر
زندان جای ظلمت ست هم جای وحشت و حـذر
برو مگر عاشق نه ئی عاشق نه ترسد از خطر
غم میگذرد شادی رسد آتش هر شب پیش سحر
صحبت امـــــروزیم هـر که بدا نه وروس در وصف شان و شرف بخوان چه رنگه وروس
نیست چواومنسک وهست بسا دون صفت کیست ندارد عاطفهء جهان هــــمیگه وروس
گوشه ندید درجهان همچو کلاغ و لاشخور در پی مردار و لاش خور بال نکشیده وروس
نثل کثیف و خبیث کلتـــــوریست و ضعیف کیست چنین جامـــــــعه همه مـــیدانه وروس
نیست سهو و اشتباه هر چه نگاشتم یقین دزد و راهــــزن در جهان قوم یگــانه وروس
بگذار و خودش قضاوت گوید یقیناً که چیست روسیای این جـــــهان میگــه وروسم وروس
محض حقیقت شنفت و بشنو کـــــلام آتش شرح و بیان مختصـــــر اگــــر بــدانه وروس
دهرڎت غصه مهش چه خید خیداو مس خیرت چه زید
از که کنهم مهش گلــــــــــه روسند نه وینت خو دیده
فوکښ دهـــرڎ لـو یی تر یی توڎت پښت مهش زندگی
مهش پڅین روز کو چیز ڤید یی چِب آش ښوڅ کهندی
بیغم چیز فهمت از مهش حال مهش مــــردمند یی مثال
نه وینته غریب در جهـــــون به مثل خــــــلق خوږنون
از دنیا دوندِک کِه ښـــــــــرم مهشت پتیوج هر زندون
کُودند بر تو لـــپ شـــــــرف بیجــا نه کښت یو غفغف
نغوږ مو گـــهـپ چیزت ښود واه واه! چه نامت شرف
آتش مه وِن بی شــــــــــعله مهش آه پڎینت تو نا گـــه
خــــــــانه ظـــــــــــلم همیش آخـرهـــــــم وینچ ویرونه
شچت خو ریڎج تـو تنهــــــا ڎیدت غـــــلغــــــــله بر پا
از مهـش چیـز تیزد تمـــاشا پاک ته ســـــهوی از دنیا
آد منـــــــد لپ حو صـــله هـــر چـــــــیزند یر اند ازه
هر دهـــــڎوم وینت بدنیا مــد ومــم ڤـــو ڎج در بلاه
څر هنــگن بختت تقــــدیر دنــــــیا غــمنـدوم سُت پیر
گهگه سهم ازخو جون سیر لوڤوم ســـهــوم از دنیا تیر
از پِرا یَدِین مُــو طــفلــــین چِسُوم هـــر پــینځ کودکین
دادت نهنــــــند ویڤ مـراد ویڤ خوشی چیزویڤ اولاد
اولادند مس نــــهــــنت داد از ویڤ دیدار مـُــــدوم شاد
یِد دهرڎ کم ڤد دِیَهم مس وینت از دی بتهر دهـــرڎم نوینت
چیز تقدیر از ویڤ جــــــــدا مــــو گنــــــاه چیز ای مولا
مـــــوند گنــــاه ڤید بدرگـــاه ویڤ طفلینند چیز ویڤ گناه
از دی قــانونـم وُز بــــــیزار از دلــت جان موند مو اقرار
ښودهــــم تو یـــند لپ صفت «آتش» براستٿ غــفـــــلت
در پرتو روی تو پروانه صفت گردم میچرخم و میرقصم گر خاک شوم گردم
تو مونس دیرینه و من عاشق دیوانه در گرد رخی خوبت دیوانه صفت گــردم
تو شمع شبستانم ای نور دو چشمانم سوزی عشقت در جانم درگردسرت گردم
با بال پری سوخته با این دل افروخته در آتش ســــوزنده مـستا نه صفت کردم
تا کی بود ظـــــلمت بما ای نا روا مکن جفا ای بیوفا ای بیوفا
چــه سوز بود و ساز بودواشکها چه آتشی بجانم و چه شعلها
چه دردو غم چه رنجها و ناله ها به کوی تو کشیدیم چه بارها
مگر دلت ز سنگی و نبود صـــدا رحمی نه آمدت بمـا چرا چرا
این رسم واین آئین ندیدم در کسی در شهر تان درکوی تان وفاکجا
وفا وکــــــــړه بیوفائی یعنــے څه؟ وبه وایه زما او ســـتا جلائی یعنـــے څه؟
وائی د جــــــــــلائی و نه لری ثمر بی باره او بی ثمــــره نیالگی یعـــنے څه؟
ز ما خو قسم هغه عهد او پیماندی په قول و لاړه یم ته به بل خیال یعنے څه؟
ای ظالمه دظلم څراغ خاموشه کړه که می سوځی د توپگ و پشان یعـنے څه؟
دمحشرڅراغ یوه شپه رنابله خاموشه ستا دغه قیامت ورځی دڅه پرما یعنی څه؟
که په آتش سوځیږم هیری هیری به شم
زه به نه یم ته به یواځی پاتی یعنی څه؟
در وصف روس ها
گاهی دو چشم گـــــــــــریه گــاهی لبــم به خــــــــــــنده
گاهی دو چشم مســــــــــتم گه چون خــــــــــــمار غمزه
گاهی به روح ســــــــــــالم گــــــا هی به نامــــــــم زنده
گاهی در پر از امِــــــــــــید گـــــا هی به آه و نا لـــــــــه
گاهی در بحـــــــــــر اشکم غرقی به موج و ورطــــــــه
گاهی نگـــــــــــــــر چسانم بر سر کـــــــــــــــــــشم اره
گاهی بر قلـــــــــب دشمن تیری زنم و نـــــــــــــــیزه
اگر چه دلــــــــــــــق پوشم در تن لباس خـــــــــــــــــنده
ســــــــــــــــرم فرو نه آید شوم اســــــــــــــــــیر بنده
حالا به بـــــــــــــــندی تویم آتش فــــــــــر صتــــت پرزه
نامت همـــــــــــین در جهان کمی بشــــــــــــــرم ای پوده
ماه من ای شمع افروزی دلــم ماه من ای نور پاکی منـــــزلم
ماه من ای مادری نورستگاران باغبانی طفلکبانی خوش گـــلم
ماه من ای مادری آواره گـــــان بشـــــنو فریاد و افغانی دلـــــم
اشک میریزم به زندان ســـــــیه ماه من ای عشــــق یکتای دلم
یا که فـــــریادم نمی آید به گوش ناله و فــــــــــریاد آوازی دلــم
آتشت ماندنــــــست در درد و بلا ای شفـــای درد و در مانی دلم
شپے او ورځے خوب می نشته په سترگو تر سیخو کـــــبـاب یم ستا د عشق په لمــبو
گوره گوره ستاله غــــمه څه حال مے دے د ستر گو مے اوریږے د اوښکـے سیلابــو
غـــــــــوږ ز ما د زړه غــږ او فریا دو ته ز یم ستا مه سوځوه مے په سودا او غــمو
ز دا نـــــــــــه وایم دا مے د زړه آواز دے اے زما سپیڅلی عشقه قسم ستا په سترگــو
تول عــــمر مے په درد او غم شو تر سر د خوشبختے ور خصلاص نه شو مےعمرو
مه ز وره می تر څــــــو مـــــے سو څے وفاوکړه جفا پریږ ده خوشےمے کړه درنځو
مه سوځــــوه خپله میږے د آتش به لمبو خــــــوښت دوا ونه اے کافر څه مرم بے تو
یه روز چدومت څه وخت مهــش روز شـاد یت بخت
خلاص سهوهم از زندون ازودند ڤیســهـم خـو رخت
زندون عجــب جای تهنگ زنـده گــُونِـے ارود سخـت
نه خــــنده وینت نه شادی مُــورّد خـــو یم لبٿ سخت
مــدوم آدم جگـــــهر خون مهش زارڎ بڅین لختلخت
غــــریبند چـــــــیز در دنیا نه وٍند تاجــت نه وند تخت
یُو اته تـــــــنها وه اولادین هم و عــمـرت هم وه بخت
څه وخت کوڤـیدویڤ دیدار یه روزمهش شادیت بخت
ای ڤراد څوندث نفــاق فید مهش درون -- تابکی چورت چپاق ڤـــید مــــــــهش درون